Akcent dynamiczny w języku łacińskim
12 Feb 2010 08:58 AM Uncategorized, współczesne zabytkiW odróżnieniu od języka greckiego, posiadającego akcent muzykainny, język łaciński miał najprawdopodobniej akcent dynamiczny. Z większym prawdopodobieństwem niż w w. greckiej możemy przyjąć, że w poezji rzymskiej istniał iktus wierszowy. Wyraźna jest bowiem u poetów łacińskich, zwłaszcza u sceników, tendencja do utrzymywania harmonii między akcentem wyrazowym a iktusem wierszowym. Miarą najstarszych zabytków poezji rzymskiej i równocześnie jedynym w m. łacińskiej rodzimym wierszem italskim jest wiersz saturnijski (zob. saturnijski wiersz). Przejmowanie miar greckich zaczyna się od około r. 240 p.n.e. Jako pierwsze zostają przejęte metra dramatu. Zasób przejętych miar jest bardzo duży. W rzymskim dramacie epoki republikańskiej częste są jamby, trocheje, ana-pesty, kretyki, bakcheje, glikoneje i Reiziana. Rzadko występują czyste chorijamby, joniki i daktyle. Budowa tych miar w porównaniu z wzorami greckimi jest przeważnie bardziej swobodna. Jamby i trocheje mierzone są nie na metra, lecz na stopy; w związku z dużą ilością zgłosek długich w języku łacińskim w każdej (z małymi tylko wyjątkami) stopie jambicznej lub trocheicznej może występować długa teza i wynikające z tej długości rozwiązania. Z drugiej zaś strony dążność do utrzymania zgodności iktusu z akcentem pociąga za sobą szereg ograniczeń w budowie wiersza, nieznanych w odpowiednich metrach greckich (por. wp.jambiczny try-metr akatalektyczny i jambiczny senarj. Rzadkie w dramacie greckim bakcheje występują często, zwłaszcza u Plauta, w użyciu stychicznym, podobnie kretyki, które ogólną budową różnią się znacznie od kretyków (czyli peonów) greckich.
0 Replies to “Akcent dynamiczny w języku łacińskim”